- همانجا كه وى را به قتل رساندند - بر گور بانى آن دير اشعارى ديد كه آن را نشانهء سقوط برمكيان دانست « 1 » . به روايت سهل بن هارون از ديوانيان يحيى ، در همان رقّه اندكى پيش از قتل جعفر ، يحيى را در حين كار زمانى خواب درربوده بود كه ناگاه برخاست و گفت « دولت ما به انجام رسيد كه هاتفى در خواب اين بيت بر من خواند : كأن لم يكن بين الحجون الى الصّفا * انيس و لم يسمر بمكة سامر و من ناخودآگاه پاسخ دادم بلى نحن كنّا اهلها فأبادنا * صروف الليالى و الجدود العواثر « 2 » و چند روز بعد قتل جعفر اتفاق افتاد « 3 » . از آن سوى گزارشهايى دربارهء نيّت هارون در براندازى برمكيان از مدتها پيش از 187 ق نقل شده است . جاحظ از مسرور خادم نقل كرده كه 5 يا 6 سال پيش از « نكبت » ، هارون را ديده كه دست در پردهء كعبه زده و دربارهء قتل جعفر استخاره مىكرده است « 4 » . اسحق بن على عباسى هم تصريح كرده كه 6 سال پيش از سقوط برمكيان ، هارون از استبداد و ثروت و نفوذ ايشان شكايت مىكرد و « دانستم كه آنها را سركوب خواهد كرد » « 5 » . مشورت هارون با ابو الحسن عيسى بن موسى كرخى دربارهء فرو كشيدن برمكيان و تفويض وزارت به فضل ربيع ، با علم به آنكه در كفايت و خرد به برمكيان نمىرسد « 6 » ، هم از آن جمله است . نيز گفته‌اند روزى هارون با اسماعيل بن صبيح خلوت كرد و گفت مىخواهد برمكيان را براندازد ، و او را هشدار داد كه درين باب با كسى سخن نگويد . سه سال بعد سقوط برامكه رخ داد « 7 » . جهشيارى هم آورده كه يك سال پيش از نكبت ، سندى بن شاهك از سوى هارون مأموريت يافت تا خانه‌هاى برمكيان را زير نظر گيرد « 8 » . اينكه عامهء مردم هم دوام سلطهء برمكيان را با وجود خليفه‌اى چون

--> ( 1 ) . يعقوبى ، تاريخ ، 3 / 153 . ( 2 ) . اين ابيات از الحمانى الكوفى ( درگذشته 228 ق ) است . مصراع اول از بيت دوم به اين صورت نيز آمده است : « بلى سخن كنا اهلها فأزالنا » . ( 3 ) . الامامة ، منسوب به ابن قتيبه ، 166 - 167 ؛ دربارهء اين گونه پيش‌بينىها ، نيز نك ابن عبد ربه ، 5 / 58 - 59 ؛ طبرى ، 8 / 292 . ( 4 ) . التاج ، 66 . ( 5 ) . ابن عبد ربه ، 5 / 66 . ( 6 ) . اخبار برمكيان ، برنى ، 29 الف - ب . ( 7 ) . يعقوبى ، تاريخ ، 3 / 152 - 153 . ( 8 ) . الوزراء ، 236 - 237 .